هيپنوتيزم علمی نوين

راه دوم: ضربه هاي روحي و جسمي
غالباً در افراد بالغ ضمير ناخودآگاه از اين طريق برنامه‎
ريزي مي‎شود. در افكار و رفتار افراد بزرگ علائم و آثاري هويدا مي‎شود كه مي‎توان آنها را با حادثه‎اي كه در گذشته اتفاق افتاده،‌ مرتبط دانست. آثار ضربه‎ها و شكستهاي روحي تا پايان عمر ممكن است از خاطر ما پاك نشوند و درسي كه از اين حوادث دردناك گرفته‎ايم، هيچگاه فراموش نمي‎شود. در شرايطي كه فرد تحت تأثير يك حادثه بزرگ قرار مي‎گيرد، تا حدودي حالت بيهوشي به وي دست مي‎دهد كه متناسب با ابعاد حادثه است. در اين شرايط دريچة ضمير ناخودآگاه وي بر روي تلقينات مثبت و منفي باز است.
حالت ديگري كه در آن تلقين پذيري انسان شديد مي‎شود زماني است كه فرد بصورت شديدي ترسيده باشد. در حوادث بزرگ مثل مرگ ناگهاني بزرگتر يك خانواده، افراد در اوج نااميدي و وحشت اين حالت تلقين‎پذيري شديد را خواهند داشت. پس بصورت كلي مي‎توان گفت: در زماني كه فردي تحت تأثير يك احساس شديد عاطفي قرار مي‎گيرد،‌ نوعي حالت بيهوشي به وي دست مي‎دهد و ذهن او را در شرايطي قرار مي‎دهد كه حوادث طبيعي، مانند تلقينات به وي دست مي‎دهد و ذهن او را در شرايطي قرار مي‎دهد كه حوادث طبيعي، مانند تلقينات يك هيپنوتيزور عمل كرده و بشكل برنامه‎ريزي شده‎اي در ضمير ناخود‎آگاه وي مستقر مي‎شود. (22)

جهت درك رابطه بين ضمير آگاه و ناخودآگاه مثالي ملموس توسط دكتر ريچارد شروت ارائه گرديده ، به شرح زير :
ضمير آگاه و ضمير ناخودآگاه را به دو سر يك چوب تشبيه ميكنيم و تمام چوب همان ضمير انسان بصورت كامل است . تصور كنيد از اين چوب يك ( الاكلنگ ) بسازيم . در اين صورت هميشه يك قسمت آن بالا و قسمت ديگر آن پائين قرار ميگيرد و ممكن نيست هر دو قسمت بالا يا پائين باشند . در حالت هوشياري قسمت ضمير آگاه در بالا و به صورت فعال عمل ميكند و ضمير ناخودآگاه در پايين و در وضعيت غير فعال قرار دارد . در حالت هيپنوتيزم ، تا حدودي ضمير آگاه مهار شده و ضمير ناخودآگاه فعال ميگردد . يا به زبان ديگر ( الاكلنگ ) در وضع تعادل يا نزديك به تعادل قرار ميگيرد . در اين شرايط امكان ارتباط و تأثيرگذاري بر روي ضمير ناخودآگاه وجود دارد .
ضمير ناخودآگاه مثل كامپيوتر عمل ميكند و مانند آن هم برنامه ريزي ميشود . حافظه يا محتوي ضمير ناخودآگاه به چهار روش پر ميشود .
مسئله مهم اين است كه بدانيم همه افراد با ضمير ناخودآگاه سالم و بدون عيبي متولد ميشوند ، اگر فردي رفتاري زشت و افكاري نادرست دارد ، اين آن چيزي است كه در ضمير ناخودآگاه او وارد شده و ضمير ناخودآگاه در ضبط اين اعمال تقصير و يا عيبي نداشته و درست آنچه را كه قبلاً به او داده اند ، بعداً منعكس ميسازد. ضمير ناخودآگاه ما بصورت طوطي وار و با استدلال قياسي دقيقاً همانطوري كه برنامه ريزي شده عمل ميكند .
راههاي برنامه ريزي ضمير ناخودآگاه :
راه اول : برنامه ريزي دوران كودكي در حقيقت بچه هاي كوچك عملاً در يك شرايط و حالات هيپنوتيزمي قرار دارند ، آنها در يك حالت باصطلاح ( خواب هيپنوتيزمي ) و يا باصطلاح علمي (ترانس ) واقعي هستند .
از آنجا كه در بچه ها قوه استدلال و تفكر بصورت استقرايي هنوز شكل نگرفته ، نحوه تفكر و استدلال آنها قياسي و هيپنوتيزمي است ، لذا در دوران كودكي بسياري از مطالب از طريق تقليد يا تلقين در ذهن كودك وارد ميشود . بچه ها بصورت قياسي نه بصورت استقرايي فكر ميكنند و گاهي تا سنين بالاتر هم اين طرز تفكر در بعضي از افراد باقي ميماند.
توده عظيمي از ميليونها خاطرات در درون ما وجود دارد كه سرشار از تأثيرات مطبوع و نامطبوع است ، وقتي اين خاطرات علي الظاهر فراموش ميشوند ، عمالاً در باطن و در ناخودآگاه ما ثبت ميگردند . ما ميدانيم كه اين خاطرات قادرند آثاري در ذهن ناخودآگاه ما بجا گذارند .
اثر صحبت ها و رفتارهايي كه بچه ها در كوچكي مي شنوند يا مي بينند ، مشابه به تلقيناتي است كه در يك نوجوان يا فرد بالغ بصورت هيپنوتيزم القا ميگردد . متأسفانه در اغلب موارد ، اين حرفها تلقيناتي منفي و مخرب هستند :‌( تو هيچوقت آدم نميشي ، تو بچه احمقي هستي ، حتي يك دفعه شده كه تو حرف راست بزني ؟ تو بايد از كارهايت خجالت بكشي ، تو باعث خجالت و شرمندگي ما هستي ، تو در زندگي هيچي نميشوي ، هيچ كس تو را دوست ندارد و جملاتي از اين قبيل كه در ضمير ناخودآگاه بچه ضبط ميشوند و از آنجايي كه اين كودك معصوم قدرت قضاوت و ارزشيابي ندارد ، تمام آنها را بصورت دربست مي پذيرد و رفتار و حركات او بر اساس اين الگوهاي فكري و رفتاري تنظيم و بعد ارائه ميگردند .
اثرات جملات دلسرد كننده اي كه ارزش و اعتبار كودك را مورد ترديد قرار دهد،مثل ترمزي است كه سالهاي بعد جلوي پيشرفت او را ميگيرد .
در حقيقت با اين حرفها در ذهن بچه براي شكستهاي بعدي در زندگي برنامه ريزي شده است . اگر ذهن بچه ها با تلقين ها و تشويق هاي خوب و سازنده پرنشود ، وقتي بزرگ شد ، شانسي براي پيشرفت نخواهد داشت .به هر حال 5 الي 6 سال اوليه زندگي بچه ها بسيار حساس و سرنوشت ساز است و در حقيقت بنيان و اساس شخصيت و آينده آنها در اين مدت برنامه ريزي ميگردد.

بطور خلاصه در نحوه استدلال استقرايي با مشاهده تعدادي عوامل متفرقه ، به يك نتيجه گيري كلي مي رسيم . مثلاً با مشاهده يك سري علائم كلينيكي و لابراتواري پي به وجود يك نوع خاص بيماري مي بريم و در نحوه قياسي يك قانون كلي را قبول نموده و يك سلسله مشاهدات بر اساس آن مورد قضاوت قرار مي گيرند . مثلاً وقتي گفته ميشود ، ميمون ، زرافه و ببر پستاندار هستند ، ما طبق اطلاعات مورد پذيرش قبلي به اين نتيجه مي رسيم كه آنها بچه زا بوده ، چند ماه به بچه هاي خود شير ميدهند ، بدنشان از مو يا پشم پوشيده شده و …(البته مورد استثناء را هم بايد در نظر گرفت )
ضمير آگاه يعني همان ضميري كه اكنون با آن مشغول مطالعه و درك اين مطلب هستيم ،‌هم به صورت قياسي و هم استقرايي تفكر و استدلال ميكند . ولي ضمير ناخودآگاه انسانها فقط بصورت قياسي مطالب و پديده ها را تفسير ميكند و قادر به توجيه و تفسير استقرايي مطالب و پديده ها نيست .
كليه افراد تحت شرايط و حالت هيپنوتيزمي نيز ، تنها بصورت قياسي استدلال و عمل ميكند .
در شرايط هيپنوتيزمي ، قواي ذهني و جستجوگر و پرسشگر انسان مهار شده يا در مسير ديگري هدايت ميشود و تنها قدرت استدلال قياسي بر او چيره ميگردد . در اين شرايط ضمير ناخودآگاه تنها به روش قياسي عمل ميكند . بنابراين :ضمير ناخودآگاه ما ، همينطور افرادي كه در حالت هيپنوتيزم قرار ميگيرند ، ممكن است مطالبي را قبول كنند كه لزوماً بسياري از آنها هم حقيقت نداشته باشند .
مثلاً در هوايي گرم به ضمير ناخودآگاه فردي در حالت هيپنوتيزم تلقين ميشود كه اتاق در حال سرد شدن است ، اين مطلب بصورت كامل يا جزئي مورد قبول او قرار مي گيرد و نيازي به شواهد و مدارك ندارد . لذا نه تنها اصل سرد شدن هوا را قبول ميكند ، بلكه كليه مسائلي را كه به سردي اتاق مربوط ميشود ، قبول ميكند و شروع به لرزيدن ميكند .

زيگموند فرويد معتقد بود نيروهاي پنهاني در درون انسان وجود دارد كه او را به سوي برخي اعمال يا افكار شديداً سوق ميدهد كه محل استقرار اين نيروها ضمير ناخوداگاه نام دارد . ناخوداگاه در قسمتي از مركز اعصاب و در پايه مغز قرار دارد و مركز اعصاب ناخوداگاه توسط الياف عصبي ارتباط نزديكي با منطقه ذهن آگاه (لايه خاكستري ) دارد كه كار اين لايه ، مقابله با تحريكات و فشارهايي است كه از ضمير ناخوداگاه تراوش ميكند .
استاد مطهري در مبحث فلسفه اخلاق مي گويد : انسان داراي دو نوع شعور است ، شعور ظاهر و شعور مغفول عنه ، يعني شعوري كه خود انسان از آن اطلاع و آگاهي دارد و شعوري كه آن هم خودش نوعي آگاهي است ولي شعور ظاهر انسان از آن بي خبر است .و حتي علماي روانكاوي امروز معتقدند كه بيشترين قسمت شعور انسان همان شعور مغفول عنه انسان است و كمترين بخش شعور انسان آن شعوري است كه انسان از وجود آن آگاه است . در مقام مثال ميگويند : اگر شما هندوانه اي را در يك حوض آب بياندازيد چقدر آن بيرون از آب ميماند ؟ مقدار كمي ، شايد نه عشر آن را آب فرا گرفته و يك عشر آن بيرون از آب باشد . يا اگر قطعه يخ بزرگي را در حوض آب بياندازند چقدرش از آب بيرون است و چقدرش زير آب ؟ عيناً شعور انسان هم آن قسمتي كه آشكار است نسبت به آن قسمتي كه مخفي است اين جور است .
دو نوع متفاوت (استدلال و تعقل )
اين مسئله مهم است كه نحوه تفكر و استدلال ضمير ناخودآگاه را درك كنيم . ممكن است كسي بگويد من مطلبي را خوانده يا شنيده ام كه ضمير ناخودآگاه آنرا نمي پذيرد ، اين حرف درست نيست .
در انسان دو نوع شيوه استدلال و تعقل وجود دارد كه به استدلال استقرايي و قياسي تقسيم ميشوند . در استدلال قياسي ، فرد ابتدا مقدمه چيني كرده و با يك تئوري كلي و يا تعميم دادن يك مسئله به يك نتيجه گيري معين مي رسد و بعد چند پديده را با توجه به آن تعبير و توصيف ميكند . در نحوه استدلال استقرايي ، فرد يك سلسله اطلاعات و مطالب كوچك و متفرق را جمع بندي نموده و به يك نظريه يا تئوري كلي تر دسترسي ميابد.

دكتر نيگل ر . وينتر معتقد است : هيپنوتيزم يك حالت ريلاكس شدن عميق شبيه خواب است ولي خواب نيست ، زيرا هوشياري بيمار كاهش نمي يابد .
در جاي ديگر دكتر ريچارد شروت ميگويد :هيپنوتيزم ايجاد نوعي تغيير حال و آگاهي از طريق تحريك سيستم عصبي سمپاتيك و پاراسمپاتيك است . تمام هيپنوتيزم ها ، ( خود هيپنوتيزم ) هستند .
دكتر رافايل رودز ميگويد : هيپنوتيزم راهي علمي براي كنترل روان آدمي است . چراغي است كه با كمك آن دسترسي و ديدار از پيچيده ترين و پوشيده ترين دالانها و انبارهاي دژ افكار بشري امكانپذير ميشود .
در حقيقت هيپنوتيزم شامل يك احساس تمركز شديد موضعي همراه با كاهش ميزان آگاهي نسبت به محيط واقعي اطراف است .
هيپنوتيزم بعنوان يك تكنيك درماني قانوني و مشروع از جانب انجمن پزشكي آمريكا و انجمن روانپزشكي آمريكا پذيرفته شده است .
تا كنون هيپنوتيزم در دانشگاههاي زيادي تدريس شده و ميشود‌ ، منجمله دانشكده هاي دندانپزشكي تهران و مشهد و دانشكده مامايي شهيد بهشتي و تعدادي از دانشگاههاي معتبر آمريكا ،‌ انگلستان ، كانادا و غيره
ذكر اين مطلب جالب است كه در دانشكده دندانپزشكي گلاسكو ليست انتظار جهت ملاقات هيپنوتراپيست تا دو سال بعد وقت ميدهد .
و حالا گذشته از تعاريف فوق الذكر جهت درك بهتر تئوريها و كاربردهاي علمي هيپنوتيزم نياز است يك سري اطلاعات زمينه اي و پايه اي در اين رابطه ذكر گردد.
تعريف ضمير ناخودآگاه :
براي شروع اين مبحث نياز به تعريف حالت ناخودآگاه داريم . تعريف اين حالت راحت نيست ، زيرا انبوهي از تعاريفي كه زمينه متافيزيكي و ماوراءالطبيعه اي دارند، در اين رابطه وجود دارند و عده اي از مردم اصرار دارند آنرا به نوعي با مفهوم ( روان )‌ يا ( روح ) مرتبط سازند و به آن ماهيتي غير مادي و ( شبح ) مانند بدهند . علي رغم اعتقاد ما به روح و روان ، موقع بحث درباره مفاهيم و مسائل مربوط به هيپنوتيزم ارتباط قائل شدن بين آنها كاري بي مورد است .
ضمير ناخودآگاه يا حالت نيمه روشن ذهني در دامنه بحثهاي هيپنوتيزم ، يك ماهيت و مفهوم مادي و عضوي دارد . انسان داراي مغز و نخاع شوكي است كه در داخل جمجمه و ستون مهره هاي قرار دارد ، ولي مجموعه سيستم عصبي بشر ،‌ به دو قسمت مهم قابل تقسيم است : يكي سلسله اعصاب مركزي كه شامل مغز و نخاع است و اعمال ارادي بدن را تنظيم ميكند و ديگري سيستم اعصاب خودكار كه اعمال غير ارادي بدن را كنترل ميكند . اين سيستم شامل اعصاب سمپاتيك و پاراسمپاتيك هم ميشود .
بنابراين تعريف ما از ناخودآگاه ( در مقوله هيپنوتيزم ) به اين صورت است : به مجموعه اعمال عصبي و بيوشيميايي بدن كه در سطحي پايين تر از سطح آگاهي انسان عمل ميكند ضمير ناخودآگاه گفته ميشود .
با مطالعه تعريف و توصيف هاي ذكر شده نبايد تصور شود كه مفهوم ضمير ناخودآگاه روشن شده ، زيرا در هر شاخه اي از علوم مختلف تعريف خاصي براي آن قائل شده اند ، ليكن در مجموع ميتوان به نوعي در تمام تعاريف ثبت شده در علوم معتبر اشتراكي يافت . بد نيست تعاريف ديگري نيز از ضمير ناخودآگاه ذكر نماييم :
زيگموند فرويد معتقد بود نيروهاي پنهاني در درون انسان وجود دارد كه او را به سوي برخي اعمال